الفيض الكاشاني
93
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
معاويه از حسن بن على ( ع ) دربارهء مروّت و نجده و كرم پرسيد ، حضرت فرمود : « امّا مروّت اين است كه مرد دين خود را حفظ كند و نفس خود را نگاه دارد و به خوبى از مهمان پذيرايى كند و با آنچه ناخوشايند است خوب مبارزه كند . امّا نجده دفاع كردن از همسايه و صبر در ميدانهاى جنگ است و امّا كرم ، احسان كردن بدون عوض پيش از درخواست و اطعام بجا ، و مهربانى به سائل است با بخشيدن هر چه دارد » . « 87 » مردى به حسن بن على ( ع ) نامهاى داد ، حضرت فرمود : حاجتت برآورده است ، به او عرض شد : اى پسر رسول خدا اگر در نامهء شخص متقاضى مىنگريستى آنگاه به مقدار تقاضا پاسخ مىدادى بهتر نبود ؟ حضرت فرمود : خداوند از اين كه وى در برابرم بايستد تا نامهاش را بخوانم مؤاخذهام خواهد كرد . على بن الحسين ( ع ) فرمود : كسى كه بخشيدن مال خود را براى طالبان آن توصيف كند بخشنده نيست ، فقط بخشنده كسى است كه به پرداخت حقوق خداى متعال در ميان بندگان مطيع خدا آغاز كند و سپاس در مقابل بخشش را دوست نداشته باشد ، هرگاه اعتمادش به پاداش خدا كامل باشد . امام جعفر صادق ( ع ) فرمود : « هيچ مالى پرفايدهتر از عقل و هيچ مصيبتى بزرگتر از نادانى ، و هيچ پشتيبانى مانند مشورت نيست . « 88 » به هوش باشيد كه خداى سبحان مىفرمايد : من بخشنده و كريم هستم و هيچ فرومايهاى مجاور من نمىشود . و فرومايگى بخشى از كفر است و كفر در آتش است ، و بخشش و كرم بخشى از ايمان است و ايمان در بهشت است » . اصمعى مىگويد : حسن بن على ( ع ) به حسين بن على ( ع ) نامه نوشت و او را به سبب
--> ( 87 ) - تحف العقول ، ص 225 ، و حلية الاولياء تأليف ابو نعيم ، ج 2 ، ص 36 ، فصول المهمّه ابن صبّاغ ، ص 164 ، البداية و النهاية ابن كثير ، ج 8 ، ص 39 ، و در تمام اين منابع اين مسائل را امير المؤمنين ( ع ) از امام حسن ( ع ) سؤال كرده است . ( 88 ) - تا همين جا كلينى در كافى ، ج 1 ، 29 ، به همين صورت روايت كرده است .